In bettieakmaai

Net als de bekende Nijmeegse wandelvierdaagse, stamt ook de Nijmeegse koeientocht uit de lokale agrarische tradities. De traditionele koeientocht markeerde het punt dat het vee in april eindelijk de winterstal mocht verlaten om zich tegoed te doen aan het sappige lentegras. De boeren en knechten liepen dan vol trots met hun beste koeien, voorzien van een lint en bloemen, naar de Nijmeegse veemarkt. Daar kreeg de mooiste koe een onderscheiding om vervolgens per opbod verkocht te worden, aan een slager uiteraard. De vierdaagse komt voort uit het jaarlijkse gebruik dat in juni de boeren, uit het gebied van Maas en Waal, vier dagen achtereen de weekmarkt hielden in Nijmegen. In een tijd waarin voedsel alleen houdbaar te maken was door het bijvoorbeeld te wecken of te pekelen, was de vierdaagse markt een groot feest: eindelijk weer lekker verse spullen voor de stedelingen en inkomsten voor de boeren.

Jaarlijkse koeientocht in het rivierengebied van Nijmegen, brug van de oude schutsluis Maas-Waalkanaal bij Heumen - beeldbank rijkswaterstaat

Van de eerste winst van het jaar was aan het einde van de dag vaak nog maar weinig over. Laten we zeggen dat de reis huiswaarts wat langer duurde. Ook waren de zogenaamde koeienwezen berucht. Het geld ging niet namelijk niet alleen op aan drank maar ook aan de andere verlokkingen van de grote stad. Negen maanden later was de vader onbekend en de jonge moeder kon meestal niet zelf voor het kind zorgen. Dat kind werd dan te vondeling gelegd bij het weeshuis van de Nonnen. Die kinderen werden in de volksmond dus koeienwezen genoemd. Die roerige tijden liggen al weer ver achter ons. De Nijmeegse wandelvierdaagse is zijn agrarische wortels kwijt. Het is nu het bekende internationaal jaarlijkse evenement geworden aan het begin van de zomervakantie. De koeientocht bestaat nog, maar is nu een ludieke wandeling van boeren met enkele koeien. Wel lopen de wandelaars nog erbij als vroeger: de koeien opgedoft en de boeren in de traditionele overal, alpino en klompen. Tijdens de tocht is gebruikelijk dat de boeren stoppen in de naburige dorpjes en buurtgemeenschappen waar dan de koeien met de hand gemolken worden. De melk wordt bij een kraam op het dorpsplein gelijk gebruikt om pannenkoeken mee te bakken. De boeren smullen even mee, maar daarna is het rap op huis aan, want op de boerderij is het werk nooit gedaan.

Recommended Posts

Reageer:

haanEmmâh?